Sáng Sài Gòn Cùng Áo Dài dada.ww Tại Công Viên Lê Văn Tám

DNNLY mời bạn lắng nghe tiếng thì thầm của tà áo dài giữa không gian công viên – nơi ký ức và hiện tại đan xen, thời gian chỉ còn là một làn gió mỏng đi ngang qua.

Áo dài từ lâu là biểu tượng cho niềm kiêu hãnh dân tộc và vẻ đẹp muôn đời của con gái Việt. Khi nghĩ đến áo dài, tôi mường tượng đến làn gió. Trước mắt hiện lên non xanh nước biếc, tôi trông mong, cứ như là hiển nhiên, thước lụa là phất phơ ấy, hiện thân của hơi phong vô hình, mong manh uỷ mị trước mắt tôi.

“Áo em trắng quá nhìn không ra.

Ở đây sương khói mờ nhân ảnh”.

Đọc câu thơ của Hàn Mặc Tử, cảm giác ấy được miêu tả ở một sắc thái sâu hơn. Áo dài là cảnh, là làn gió, là dòng sông, là màn khói di chuyển cùng nhịp thở, cùng bước đi của người mặc. Trong áo dài, người con gái vừa được che giấu như hòa vào cảnh, vừa được phơi mở, ví như là cảnh đẹp nên thu hút sự chú ý.

Dưới ánh mai, xào xạc những tán cây cổ thụ ở công viên Lê Văn Tám, cô mẫu Khánh Vi khoác lên tà áo dài óng ánh màu nụ hồng nhung từ thương hiệu DADA, thong dong dưới trời. Dạo quanh công viên, khẽ quét qua lối đi lát gạch, cô như một ly rượu vang cho những tâm hồn lướt qua được síp một ngụm, say sưa phút chốc trong nét đẹp và ký ức gợi lên bởi sắc đỏ ấy, sắc của thứ hoa hồng nhung vừa kiêu hãnh vừa mong manh như ngọn lửa sức sống nhen nhóm trong tim người thiếu nữ. Nó gợi cho ta màu của lễ hội và cờ đỏ trong khoảnh khắc đoàn viên, cũng là màu máu và chia ly từng in dấu trên lịch sử. Đó là thứ màu sắc không đơn nghĩa, mà luôn căng giữa niềm vui và nỗi đau, như chính ký ức chung của một dân tộc.

Có thể đẹp không nằm ở sự níu kéo bám giữ, mà ở khả năng biến quá khứ thành chất liệu cho ngày mai. Chiếc áo dài DADA hôm nay là kết quả của một quá trình sáng tạo đang tiếp diễn, nơi ký ức tập thể được gạn lọc, chưng cất và biến hóa thành hình thức mới, phù hợp với nhịp sống hiện đại.

Mỗi đường cắt, mỗi đường may, mỗi dáng lượn đều ngân vang từ quá khứ, nhưng không dừng lại ở việc gợi nhớ. Chúng là sự tái hiện ký ức để mở đường cho tương lai, một quá khứ được mặc lên, nhưng trong dáng vóc của hiện tại.

Áo dài và công viên gặp nhau như hai “palimpsest” ký ức. Tà áo dài, qua từng thập kỷ, luôn biến đổi hình dáng, từ dáng tứ thân, ngũ thân mộc mạc, đến áo dài Lemur cách tân của Cát Tường thập niên 1930, rồi những đường cắt may hiện đại hôm nay.
	Công viên Lê Văn Tám cũng vậy, là trái tim xanh giữa quận 1, tưởng chỉ là khoảng thở cho nhịp sống Sài Gòn, nhưng dưới lớp cỏ phủ xanh từng là lớp đất của nghĩa trang Mạc Đĩnh Chi, từng chôn cất bao số phận lịch sử.

Lớp sau chồng lên lớp trước, cái mới phủ lấy cái cũ, nhưng không bao giờ tẩy xoá hoàn toàn. Dù thế nào đi nữa, đến hình dạng nào, chúng vẫn phảng phất dấu vết nguyên sơ, một lớp chữ cũ chưa bao giờ mất hẳn.

Khoác áo dài, người phụ nữ hóa thướt tha. Khoác công viên Lê Văn Tám, Sài Gòn cũng mang dáng vóc khác, như một tà áo xanh phủ lên thân thể đô thị. Áo dài nửa giấu nửa lộ, công viên cũng nửa phủ nửa phơi: Che bụi đường, giấu bê tông, nhưng lại để lộ vết khâu của ký ức.

Áo dài làm bước chân người chậm lại, công viên khiến nhịp thở thành phố cũng chùng xuống. Người tìm thấy mình trong dáng áo dài; thành phố tìm lại mình trong ký ức công viên. Nghịch lý ở đây là: áo dài hay công viên đều sinh ra để che chở, để làm dịu, nhưng chính sự che chở ấy lại vô tình khơi gợi những lớp ký ức bên dưới.

Như nếp nhăn không giấu được trên lụa, như thảm cỏ xanh vẫn không xoá nổi nghĩa trang Mạc Đĩnh Chi. Và có lẽ, vẻ đẹp của cả áo dài lẫn công viên chính là ở chỗ ấy: vừa che đi, vừa nhắc nhớ, vừa giúp ta sống trong hiện tại, vừa buộc ta đối diện với quá khứ.

Tôi nhớ đến một câu trong cuốn Đạo Đức Kinh, chương 41:

“Đại âm hi thanh, đại tượng vô hình”

(Âm lớn thì lặng, hình lớn thì vô hình).

Có lẽ bấy lâu nay, tôi bị ảnh hưởng và nhớ nhung đến những thứ vô hình lớn lao kia hơn là những gì tôi hình thấy trước mắt. Trong lớp lụa phất phơ hay trong vòm cây xanh ngát, cái hữu hình chỉ có thể sống động vì được dệt từ cái vô hình ấy.